Open Monumentendag 2010 (11 en 12 september)

Bolsward met rondvaartboottochten

In Bolsward zijn tijdens Open Monumentendag maar liefst 12 monumentale gebouwen te bezichtigen. Bovendien vaart ’s middags de rondvaartboot door de grachten van de monumentale binnenstad. Andere nieuwkomers zijn de liefdesgestichten van de stad. De organisatie van de Open Monumentendag in Bolsward wordt verzorgd door Stichting Bolswards Historie.

Tijdens de Open Monumentendag zijn deelnemende monumenten gratis te bezoeken. De gebouwen zijn te bezichtigen van 10.00 tot 17.00 uur. In een aantal gebouwen worden rondleidingen verzorgd.
Bij de deelnemende monumenten is zaterdag 11 september een folder af te halen met meer informatie over het ontstaan en gebruik van de gebouwen. 
De volgende monumenten openen deze dag hun deuren:

  • Elgersmahuis, Grote Dijlakker 3
  • St. Franciscuskerk, Grote Dijlakker 7-8
  • Bibliotheek Bolsward, Marktplein 1
  • Monsmastate, Franekerstraat 25
  • Martinikerk, Groot Kerkhof 2
  • Titus Brandsma Museum, Grote Dijlakker 11
  • Hendrick Nannes en Catrijn Epes-stichting, Broerestraat 6
  • Gysbert Japicxhûs, Wipstraat 6
  • Stadhuis en Oudheidkamer, Jongemastraat 2
  • Broerekerk, Broereplein
  • Sint Anthony Gasthuis, Nieuwmarkt 26
  • Weeshuis Hid Hero Hiem, Kerkstraat 51

Rondvaartboot
De Stichting Rondvaartboot biedt de gelegenheid tussen 13.00 en 16.00 uur de monumentale binnenstad vanaf het water te verkennen. Bij de Waag van het Stadhuis kan men instappen. De bemanning zorgt voor een bijzondere belevenis van de stad.

12e Friese Molendag
Gelijktijdig met de Open Monumentendag wordt de Friese Molendag georganiseerd. De meeste molens zijn immers ook monumenten. Dit geldt in ieder geval voor molen De Lonjé in Bolsward. Molen De Lonjé of Tadema’s molen aan de Oude Rijksweg is zelfs twee dagen geopend voor publiek; op zaterdag van 9.00 tot 16.00 uur en op zondag van 10.00 tot 16.00 uur is de molenaar aanwezig om bezoekers te ontvangen.

Tadema’s molen, genoemd naar de voorlaatste molenaar, is een zogenoemde grondzeiler uit 1824. Het is een achtkantige molen, gedekt met riet, die gebruikt wordt voor het bemalen van de Marnepolder. De molen is nog steeds in gebruik.

De Smaak van Nijefurd

Het Open Monumentenweekend start in Nijefurd dit jaar smaakvol met een optreden van zang- en dansgroep Aald Hielpen en een kaasproeverij van de Nylander op zaterdag 11 september om 14.00 uur bij de Grote Kerk in Hindeloopen. Het comité van de gemeente Nijefurd heeft ook dit jaar weer een verrassend programma voor u in petto, met als thema De smaak van Nijefurd. Kom proeven, ruiken en genieten van de goede smaak in bouwstijlen, plaatselijke kunst en muziek.
De monumenten in Nijefurd zijn op zaterdag 11 september en zondag 12 september geopend van 11.00 – 17.00 uur. Een aantal monumenten zijn alleen op zaterdag open, dit wordt duidelijk vermeld in het programma. Een compleet overzicht van de open monumenten vindt u op de website www.nijefurd.nl.
Van Noard naar Súd, de smaak van Workum: Een leuke route door de binnenstad van Workum. Met een blokje kaas van kaasmakerij De Nylander vanuit de Doopsgezinde Kerk, via een slokje uit Workumer aardewerk in It Pottebakkershûs, naar het gezellige restaurant Séburch, de oude zeemansherberg uit 1850 gelegen aan de gerestaureerde Blazerhaven.
Hindeloopen heeft smaak: In Hindeloopen is smaak gelijk aan de Hindelooper schilderstijl van prachtige interieurs en meubelen uit de 18e en 19e eeuw. Maar ook muzikale smaak is er volop bij een optreden van de folkloristische zang- en dansgroep. En wat te denken van een smaakvol bezoekje aan Chocolaterie Koldewijn aan de Nieuwstad?
Zoveel plaatsen, zoveel smaken: In vele plaatsen aan de vroegere Zuiderzee kunt u de smaak van regio proeven, horen en zien. Bezoek de molens, kerken en andere monumenten in de omgeving en ontdek de smaak van Nijefurd. Wat is jouw smaak? Kinderen mogen een interieur op schaal ontwerpen in de bibliotheek van Workum op zaterdag- en zondagmiddag.
(De Open Monumentendag in Nijefurd is een samenwerking van de Stichting Stadsherstel Workum en Hindeloopen, Bibliotheken SúdWest Fryslân, de VVV’s van de IJsselmeersteden, Museum Hindeloopen en de gemeente Nijefurd.)

Sneek

In Sneek zijn diverse panden opengesteld die in de 19e eeuw zijn gebouwd, zoals de Sint Martinuskerk en de Doopsgezinde kerk. Een bijzonder pand is het Gerechtsgebouw aan de Marktstraat.
De architect van het pand, P. Rollema, ontwierp in 1839 het Gerechtsgebouw. In vergulde letters staat er boven de ingangspartij: ‘IUS SUUM CUIQUE’ (Voor ieder het hem of haar toekomende recht). Kom tijdens Open Monumentendag de binnenkant bekijken van dit bijzondere pand.

Architect Rollema was ook de architect van de voorgevel van het pand waar vanaf de 19e eeuw Weduwe Joustra in gevestigd zit. Het winkelinterieur ademt nog dezelfde sfeer uit als voorheen. Over het typisch Snekers drankje Weduwe Joustra Beerenburg is een expositie in het pand te zien. Een beperkt aantal gratis aardewerken flesjes met dit drankje wordt tijdens Open Monumentendag uitgedeeld aan de bezoekers. Kom snel, want op is op!

In het kader van het thema van Open Monumentendag wordt ook een bijzondere lezing georganiseerd. Christianne Muusers (neerlandica en culinair historica) vertelt hoe gekookt en gegeten werd in de 19e eeuw. Haar lezing wordt afgesloten met een proeverij van kleine gerechtjes uit deze periode. Aanmelden is niet nodig, maar vol is vol.

Tijdens de dag zijn er diverse rondwandelingen en rondvaarten. Stadsgids Harm Rozenberg organiseert een rondwandeling langs de winkeltjes en pandjes waar de Snekers vroeger hun voedsel kochten. Monumentenambtenaar Arnold Blikman leidt u tijdens zijn wandeling langs de bouwwerken van de architect A. Breunissen Troost. Johannes de Wit voert u mee met zijn open IJlster praam door de stadsgrachten rond het Sneker stadshart. Natuurlijk zijn ook dit jaar weer andere bijzondere monumenten opengesteld. Zo is het ook dit jaar weer mogelijk om de dakruiter van de Martinitoren te beklimmen en worden er speciale rondleidingen gegeven in het stadshuis.

Het volledige programma is te vinden op de internetsite van de gemeente www.sneek.nl en in de brochure die tijdens de dag gratis wordt uitgedeeld.

WûnseradielIn het kader van de Open Monumentendag zijn in Wûnseradiel vier monumenten te bezichtigen. De gebouwen zijn van 10.00 – 17.00 uur te bezoeken.
De gemeente Wûnseradiel heeft gekozen voor gebouwen die van oorsprong uit de 19e eeuw komen en waar eten en drinken centraal staan. Een enkel monument geeft zijn eigen invulling aan het thema.

Van de volgende monumenten binnen de gemeente Wûnseradiel zijn de deuren tijdens de Open Monumentendag geopend:

Herberg “de Harmonie” in Parrega
De voormalige dorpsherberg is een tweelaags pand met schilddak uit de eerste helft van de 19e eeuw.

Herberg “de Gekroonde Leeuw in Arum
Een statig blokvormig pand uit 1876. Vroeger functioneerde de herberg als halteplaats voor de tramlijn Harlingen naar Bolsward.

Hotel-café “de Prins” in Makkum
Een blokvormig en deels gepleisterd pand uit circa 1870. Vanaf 1898 werd het gebruikt als tramstation aan de lijn naar Harkezijl.

Hotel-café “Greate Pier” in Kimswerd
Een pand uit circa 1860 met een ver overkragende verdieping op kolommen.
Geïnteresseerden hebben de mogelijkheid in hotel-café de Greate Pier een kijkje te nemen in de keuken.

Naast deze vier 19e eeuwse panden is deze dag ook de Laurentiuskerk in Kimswerd geopend.

Wymbritseradiel

Speciaal de Open Monumentendag is een fietsroute gemaakt die de deelnemers langs de verschillende monumenten van Wymbritseradiel leidt. Het thema van dit jaar is: ‘De smaak van de 19e eeuw’.
Met de keuze voor de 19e eeuw staat op de Open Monumentendag een roerige eeuw centraal. Een eeuw met twee gezichten; dat van industriële revolutie en technologische vernieuwingen enerzijds, en dat van teruggrijpen naar eerdere bouwstijlen anderzijds. Een combinatie die heel wat verrassende monumenten heeft opgeleverd, waarvan er vele op de Open Monumentendag toegankelijk zullen zijn.
De gemeente Wymbritseradiel telt vele monumenten. Een fietstocht van circa 30 kilometer leidt de deelnemers langs een selectie van deze panden. Zo kan men kennis maken met het monumentale erfgoed van Wymbritseradiel en genieten van het prachtige weidse landschap. Daarnaast is er in Gaastmeer een expositie te zien en is er gratis entree bij  Houtzaagmolen ‘de Rat’ en kijk- en doecentrum ‘Nooitgedagt’.
De volgende monumenten doen mee aan de Open Monumentendag:
IJlst: Houtzaagmolen de Rat, Mauritiuskerk, De Vermaning, Kijk- en doecentrum Nooitgedagt
Oosthem: Johanneskerk, ’t Anker, Folsgare, Laurentiuskerk, Kop-rompboerderij
Blauwhuis: Sint Vitus,
Oudega: Ankerkerk 
Gaastmeer: Kop-hals-romp boerderij Attema-Sate (Schuur en tuin zijn opengesteld voor publiek)
Heeg: Sint Jozefkerk, Ichthuskerk

theater sneekck